• Nanotechnologia na Śląsku
    Nanotechnologia wyznacza trendy współczesnej nauki, jest ważnym elementem rozwoju przemysłu i stanowi obecnie cenne źródło technologicznych inspiracji.

  • Cele klastra
    Głównym celem Klastra jest wspieranie na Śląsku rozwoju przedsiębiorczości w dziedzinie nanotechnologii opartej na współpracy sektora naukowego i gospodarczego.

Nanotechnologia na Śląsku

Myśląc o przyszłości Śląska „w wymiarze nano” …

Jesteśmy świadkami ogromnego postępu technologicznego i odkryć naukowych dokonywanych na niespotykaną dotąd skalę. Rozwijają się nowe dziedziny badawcze i powstają nieznane dotąd branże przemysłu i sektory usług. Rynek wciąż kryje wiele nisz możliwych do zajęcia przez innowacyjnych przedsiębiorców podejmujących próbę komercjalizacji wiedzy i przyszłościowych technologii. Warunki niezbędne dla prowadzenia tego typu działalności zapewnia inteligentny rozwój regionu, którego wyrazem jest próba włączenia działalności biznesowej i naukowo-technologicznej do globalnych łańcuchów dostaw i kreowania wartości.

Śląsk potrzebuje nowoczesnego i wysoce konkurencyjnego przemysłu, który zapewni trwały wzrost gospodarczy i korzystną sytuację na lokalnym rynku pracy.Region posiada trwałe podstawy do budowy gospodarki kreatywnej i opartej na wiedzy. Tworzą je specjalistyczna infrastruktura badawcza, lokalne ośrodki naukowe skupiające profesjonalnych ekspertów z kluczowych dziedzin nauki i techniki, prowadzących prace naukowe na światowym poziomie,oraz działające w regionie firmy, które coraz chętniej inwestują w prace B+R i innowacje.Działające w regionie instytucje otoczenia biznesu, jak i dotychczasowe działania lokalnych i regionalnych władz państwowych sprawiają, że wśród strategicznych zasad tworzenia na Śląsku ekosystemu innowacji ujęte zostały m.in. zasada kreowania nowych miejsc pracy w zawodach związanych z technologiami przyszłości oraz tworzenia warunków dla wzmocnienia kooperacji sektora naukowego i biznesowego, nie zapominając o zasadzie tworzenia warunków dla internacjonalizacji regionalnej gospodarki. 

Przywołany powyżej ekosystem innowacji zgodnie z założeniami „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020”nie powstanie, jeżeli po stronie przedsiębiorców i instytucji naukowych nie pojawi się gotowość do podejmowania nowych wyzwań i realizacji innowacyjnych przedsięwzięć o kluczowym znaczeniu dla rozwoju regionu. Nie mniej ważne jest otwarcie na uczestnictwo w tworzeniu i funkcjonowaniu rynku inteligentnego, na którym zdobycie trwałej przewagi konkurencyjnej możliwe jest poprzez dokonywanie i komercjalizację przełomowych zmian technologicznych, produktowych i usługowych. Ekosystem ten wymaga do zaistnienia aktywnego funkcjonowania regionalnych wspólnot wiedzy i innowacji. 

W raporcie końcowym z ewaluacji procesów wdrażania „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2003-2013” powstanie takich wspólnot uznano za słabą stronę systemu innowacji regionu. Wciąż zbyt niski jest poziom współpracy między firmami a sferą nauki, które tworzą sieć niewystarczająco trwałą i zintegrowaną. Śląsk potrzebuje nowych inicjatyw opartych na partnerstwie różnych podmiotów zaangażowanych w kształtowanie ekosystemu innowacji regionu, zwłaszcza wpisujących się w obszary o znaczeniu priorytetowym dla rozwoju województwa (w zakresie tzw. regionalnych strategii innowacji trzeciej generacji).

Prowadzenie prac badawczych, wdrożeniowych i związanych z transferem wiedzy i technologii do praktyki gospodarczej w zakresie nanotechnologii pozwoli na dynamiczny rozwój zidentyfikowanych dla Śląska specjalizacji regionalnych. Jest to jeden z głównych obszarów technologicznych określonych w ramach „Programu Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010-2020”, który może być rozwijany w dużej mierze na bazie własnych zasobów regionu (w tym kapitału społecznego). Wdrażanie rozwiązań opartych na nanotechnologii jest czynnikiem silnie wzmacniającym kompetencje techniczne i potencjał innowacyjny firm i zespołów naukowych na Śląsku. Nanotechnologię uważa się za tą generyczną technologię, która inicjuje nową rewolucję przemysłową. Wywiera ona dzisiaj ogromny wpływ na rozwój cywilizacyjny, a zakres jej zastosowań zdaje się być niemalże nieograniczony. Wśród wielu obszarów zastosowania nanotechnologii w ostatnich latach istotne znaczenie przypisuje się m.in.:

  • elektronice – np. miniaturyzacja komponentów półprzewodnikowych,
  • medycynie – np. produkcja urządzeń nanosensorycznych do wczesnego diagnozowania chorób (w tym nowotworów),wykorzystanie nanotechnik do selektywnego kierowania leków oraz w medycynie regeneracyjnej (np. inżynieria tkankowa, bioaktywne i biokompatybilne implanty),
  • produkcji zaawansowanych materiałów – np. nanostrukturowanie powierzchni,
  • energetyce – m.in. produkcja ogniw słonecznych,
  • rekultywacji wody – np. techniki fotokatalityczne,
  • technologiom informatycznym – m.in. produkcja nośników danych o wysokich gęstościach zapisu,
  • badaniom żywności – np. nano-etykietowanie importowanej żywności,
  • bezpieczeństwu – np. systemy wykrywania o wysokiej specyficzności.

Śląsk ma szansę osiągnąć wiodącą pozycję w rozwoju badań i wdrożeń przemysłowych w dziedzinie nanotechnologiizarówno w skali kraju, jak w wymiarze europejskim. Inwestycje w ramach tej dziedziny są źródłem nowych możliwości biznesowych związanych z tworzeniem innowacyjnych produktów i usług. Wpisują również region do grona krajowych liderów prowadzących badania naukowe przy wykorzystaniu najnowszych osiągnięć w dziedzinie nanotechnologii i nauk pokrewnych. Stawiając na rozwój nanotechnologii Śląsk przyczyni się do realizacji agendy działań Komisji Europejskiej na rzecz wdrożenia „Europejskiej Strategii w dziedzinie Kluczowych Technologii Wspomagających (ang.: KeyEnabling Technologies, KET). Do grupy technologii KET Komisja zalicza również nanotechnologię, podkreślając jej interdyscyplinarny charakter i istotne systemowe znaczenie dla różnych gałęzi gospodarki, dla których staje się katalizatorem umacniania i modernizacji bazy przemysłowej, pozwalając jednocześnie na rozwój zapełnienie nowych i wysoce konkurencyjnych branż. 

Dostrzegając potencjał regionu śląskiego w rozwoju nanotechnologii i dążąc do wzmocnienia jego pozycji konkurencyjnej na krajowym i europejskim rynku wysokich technologiiuznano za wartościowe zainicjowanie oraz zorganizowanie trwałej współpracy w formie Śląskiego Klastra Nanotechnologicznego– Śląskiego Klastra Nano.Jego powołanie, przy aktywnym wsparciu ze strony władz miejskich i regionu, przyczyni się zwłaszcza do wzmocnienia powiązań kooperacyjnych między środowiskiem naukowym i gospodarczym, przynosząc szereg wymiernych korzyści w wymiarze ekonomicznym i społecznym.